Overheid Overig
Op vrijdag 23 januari 2026 kwam een delegatie Statenleden van de provincie Noord-Brabant en vertegenwoordigers van Liberaal Groen (VVD) naar West-Brabant om zich te laten bijpraten over de eiwittransitie en plantbased ondernemen. Het programma bestond uit een bezoek aan onder meer Protix (Bergen op Zoom) en een inhoudelijke ochtendsessie bij Delta Agrifood Business (DAB): de innovatiehub in Bergen op Zoom.
Namens REWIN en Het Plantbased Netwerk waren Bob Houpst en Willem van de Plas aanwezig. Dominique Hopmans, wethouder van Bergen op Zoom, lid van de Economic Board West-Brabant en boegbeeld van Het Plantbased Netwerk, opende de bijeenkomst met een korte toelichting op de gemeente, DAB en de regionale context.
De ochtend was praktisch en gesprek-gedreven. Na een introductie over Het Plantbased Netwerk en de partijen die actief zijn in dat netwerk, werd een actuele case gedeeld en vond er een goede discussie plaats: wat betekent de provincie nu voor de plantbased beweging, en wat kan er extra?
De kracht van West-Brabant zit niet in één los initiatief of project, maar in de optelsom: sterke agro/food basis, biotechnologie, industrie en logistiek in de buurt, kennispartners en vooral: ondernemers die willen samenwerken. Daardoor is plantbased hier geen niche, maar een route naar een brede economische beweging, inclusief nieuwe waardeketens richting biotech-/biobased toepassingen en materialen.
Een belangrijk onderdeel was het ondernemersverhaal van oprichter Wim de Laat rond The Protein Brewery: van idee naar scale-up, inclusief de realiteit van tijd en kapitaal:
De kern van deze case: plantbased opschalen is topsport. Het lukt alleen als de randvoorwaarden kloppen: faciliteiten, financiering, talent en tempo in procedures.
tekst gaat verder onder de afbeelding
De Statenfractie wilde vooral scherp krijgen waar de provincie nu al waarde toevoegt en waar versnelling mogelijk is. Dat bespraken we aan de hand van vijf thema’s:
1) Shared facilities
Opschaling vraagt om apparatuur en test-/productie-omgeving. Voor start-ups is dat vaak te kapitaalintensief om zelf te kopen. Investeren in shared facilities (en het beschikbaar houden van de opgebouwde kennis) helpt niet één bedrijf, maar een hele keten aan volgende innovators.
2) Valley of death
Tussen pilot en commerciële schaal zit de beruchte kloof: veel geld nodig, veel risico, lange doorlooptijd. Daar is durfkapitaal voor nodig, aangevuld met publiek-private instrumenten die deze fase écht financierbaar maken.
3) Talent
Plantbased vraagt om mensen met de juiste skills (o.a. foodtech, fermentatie, procestechnologie, QA/regulatory, biobased). Dan moeten onderwijs en werkgevers de werknemer van de toekomst sneller en gerichter opleiden.
4) Wet- & regelgeving en beleid
Regels en vergunningen moeten versnellen, niet afremmen. Denk aan:
In de discussie kwam ook een stevige observatie langs: er gaat nog veel geld naar het ‘in stand houden’ van de oude economie. Dat remt de transitie. CSRD kan helpen omdat het de totale footprint beter in beeld brengt en eerlijker vergelijken makkelijker maakt. En zolang mest niet belast wordt, blijft er een scheef speelveld bestaan.
5) Marktvraag
Zonder vraag geen opschaling. Overheden kunnen versnellen door als launching customer te functioneren: inkopen, pilots draaien, standaarden helpen zetten en daarmee de markt in beweging brengen.
Het Plantbased Netwerk is er voor ondernemingen, kennisinstellingen en overheden die plantbased in West-Brabant willen versnellen van idee tot opschaling. Heb je een concrete uitdaging op het gebied van shared facilities, financiering, talent, regelgeving of marktvraag of een ander thema? Of wil je aansluiten? Meld je aan bij Het Plantbased Netwerk via de contactpagina.
Geschreven door:
Het Plantbased Netwerk
Sluit je aan bij het Plantbased Netwerk en pak de groene golf!
