Docenten ’t Rijks ontwikkelen een Plantbased-leerlijn

Talent bepaalt het tempo van de plantbased transitie. En hoe eerder kinderen in aanraking komen met plantbased en de mogelijkheden, hoe vanzelfsprekender het voor hen wordt. Daarom ontwikkelen docenten Johan Pietjouw en Peter Vroon (scholengemeenschap ’t Rijks in Bergen op Zoom) een complete Plantbased-leerlijn. Van kleuterklas tot mbo en universiteit. En alles daar tussenin. “Voor de jeugd is het straks vanzelfsprekend: natúúrlijk doen we dat met planten en niet met fossiele grondstoffen.” 

Peter en Johan delen dezelfde overtuiging: onderwijs moet meebewegen met wat er speelt in de regio. En in West-Brabant is dat helder: de plantbased transitie. Bedrijven zoeken nieuwe grondstoffen, nieuwe toepassingen en nieuwe manieren van produceren. Dat vraagt om mensen die dat begrijpen en kunnen toepassen. En die mensen moet je opleiden. “De jeugd moet het gaan doen,” vertelt Peter. “Voor hen moet het straks vanzelfsprekend zijn om met plantaardige grondstoffen en oplossingen te werken.”

Van kennismaking tot vanzelfsprekendheid

Die overtuiging komt voort uit hun eigen achtergrond. Johan werkte jarenlang in de procestechniek en zag van dichtbij hoe sterk de industrie leunt op fossiele grondstoffen. Daar ontstond ook zijn drive om het anders te doen. Peter ontwikkelde zich binnen het onderwijs en richt zich op het bouwen van programma’s die aansluiten op de praktijk en de maatschappij. Peter: “Als kinderen al op jonge leeftijd in aanraking komen met plantbased en dat blijven ervaren, groeit het uit tot iets blijvends. Het wordt onderdeel van hun DNA, van hoe ze denken en doen. “Zo ontwikkelt plantbased zich van kennismaking tot vanzelfsprekendheid.”

In de regio werken scholen, bedrijven en kennisinstellingen aan uiteenlopende initiatieven rondom plantbased. Leerlingen komen op verschillende momenten in aanraking met het thema. “Er zijn al heel veel plantjes gezaaid,” zegt Johan. “Nu is het tijd om daar een mooi boeket van te maken.” Dat inzicht vormde het startpunt voor hun ambitie: verbinden wat er al is, en dat uitbouwen tot één doorlopende leerlijn. Zodat een leerling die op de basisschool in aanraking komt met plantbased, die lijn kan blijven volgen. Door het voortgezet onderwijs, het mbo en het hbo heen. Tot aan de praktijk.

Ontwikkelen en leren terwijl je bezig bent

Die leerlijn begint klein en concreet. In het primair onderwijs ontwikkelen ze lesboxen per leerjaar, gericht op ontdekken. Kinderen werken met planten, materialen en eenvoudige toepassingen. Ze zien wat er kan en ervaren het zelf. In het voortgezet onderwijs groeit dat door naar projecten waarin leerlingen onderzoeken, testen en bouwen. Denk aan bioplastics, voedseltoepassingen of nieuwe materialen. In het mbo en hbo verschuift de focus naar verdieping en toepassing. Studenten werken aan echte vraagstukken uit het bedrijfsleven. Ze leren niet alleen hoe iets werkt, maar ook hoe je het inzet.

Die opbouw is overigens geen vaststaand model en ontwikkelt zich in de praktijk. “We beginnen gewoon,” zegt Peter. “We draaien een pilot, kijken wat werkt en bouwen daarop door.” Die manier van werken past bij de snelheid van de transitie. Ontwikkelen terwijl je bezig bent. Leren van wat er gebeurt en doorpakken.

Succes staat of valt bij ecosysteem

Op de Brabantse Wal zijn inmiddels vrijwel alle basisscholen aangesloten via organisaties als Stichting Onderwijsnetwerk, Stichting Algemeen Bijzonder Basisonderwijs en Stichting Som: Samen Onderwijs maken. Ook het voortgezet onderwijs, Curio en Avans haken aan, net als netwerken zoals Sterk Techniekonderwijs en Techmakers en kennisinstelling MNEXT. Bedrijven en gemeenten doen mee. Zo ontstaat een ecosysteem waarin onderwijs en praktijk elkaar versterken. “Je merkt dat als je mensen met dezelfde drive bij elkaar zet, er beweging ontstaat,” zegt Johan.

Die samenwerking maakt de impact direct zichtbaar. Leerlingen werken aan vraagstukken uit de praktijk en ontwikkelen vaardigheden die bedrijven nodig hebben. Voor ondernemers in West-Brabant betekent dat toegang tot talent dat begrijpt waar de markt naartoe beweegt en direct inzetbaar is. Dat verkleint de afstand tussen onderwijs en bedrijfsleven en versterkt de aansluiting. “De doelgroep zelf is het meest overtuigend,” zegt Johan. “Als leerlingen hiermee werken, nemen ze dat ook mee naar huis. Wat de ouders en omgeving weer aansteekt.”

Zo ontwikkelt West-Brabant zich stap voor stap tot een regio waar plantbased talent structureel wordt opgebouwd. De leerlijn vormt daarin de basis. Eerst regionaal, met de ambitie om dit model verder uit te rollen. Landelijk en uiteindelijk ook daarbuiten.

Het Plantbased Netwerk

De leerlijn laat precies zien waar Het Plantbased Netwerk voor staat: onderwijs, ondernemers en kennisinstellingen die samen bouwen aan sterker plantbased talent. Door kennis, praktijk en vraagstukken te verbinden, groeit de aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven én ontwikkelt de regio zich stap voor stap verder.

Wil je bijdragen aan de ontwikkeling van deze leerlijn? Neem contact op met Johan of Peter sluit aan!