Plantbased wonen
Wat als je een woning zou opbouwen uit alleen maar plantaardige materialen? Dan begin je bij de fundering. Bijvoorbeeld met gerecycled beton waarin vezels van olifantsgras (miscanthus) zijn verwerkt. Daarmee vervang je een deel van het cement, een van de meest vervuilende bouwstoffen ter wereld, door een snelgroeiende plant. De vloer erbovenop? Die zou je kunnen maken van paulowniahout; dat is sterk, licht en makkelijk lokaal te telen. De muren? Geïsoleerd met natuurlijke vezels. De gevel? Bekleed met levend groen dat verkoelt, lucht zuivert en regenwater vasthoudt. En de tuin eromheen? Ingezet als bufferstrook die stikstof en zware metalen opvangt nog voordat ze het oppervlaktewater bereiken.
ROOTZ in Zundert is een levend lab voor de kwekerijsector en buigt zich over de belangrijke vraag ‘Wat kunnen we met de plant doen voor een gezondere, duurzamere leefomgeving?’
De verzamelplek voor de kwekerijsector vervult in de praktijk een brede rol. Het gebouw zelf en het omliggende terrein functioneren als levende showcase waar planten niet alleen worden gekweekt, maar ook getest, toegepast en verwaard. Van gevelbekleding tot kleurstoffen, van isolatiemateriaal tot luchtzuiverende beplanting, in en rondom het pand wordt zichtbaar wat plantbased concreet kan betekenen voor onze leefomgeving. Programmamanager Peter Berben: “Alles wat hier gebeurt, is zichtbaar. Dat is belangrijk. Want zien is geloven. Pas als mensen het kunnen ervaren, willen ze erin mee.”
Binnen ROOTZ wordt onder andere geëxperimenteerd met natuurlijke vezels als isolatiemateriaal die vocht reguleren en warmte vasthouden. Op de juiste manier gebruikt, dragen planten actief bij aan een gezonder binnenklimaat en een duurzamer gebouw. Want ook in de gevels, muren en het binnenklimaat van gebouwen kunnen planten veel betekenen. Planten isoleren, verminderen hittestress en verbeteren de luchtkwaliteit. Zo ontstaat een ander soort relatie tussen mens en omgeving: niet alleen omringd door planten, maar gedragen, beschermd en gezuiverd door wat groeit.
Ook buiten, in de ruimte tussen het gebouw en het landschap, spelen planten een actieve rol. Op het terrein van ROOTZ worden bufferstroken ingericht met snelgroeiende soorten zoals miscanthus, zwarte els en paulownia. Deze planten nemen stikstof en zware metalen op uit de bodem, nog voordat die in het oppervlaktewater terechtkomen. Zo fungeren ze als natuurlijke filters en klimaatbuffers. Zo leveren deze multifunctionele groenstroken dubbele waarde op.
De groene hub is opgezet als clubhuis. Peter: “We noemen het een clubhuis, omdat het uitnodigt. Iedereen die iets wil met planten is welkom. Want je hebt elkaar nodig om verder te komen richting een toekomstbestendige economie.” Kwekers in de omgeving worden er uitgedaagd om niet alleen naar de sierwaarde van hun product te kijken, maar naar de systeemwaarde. Hoe draagt een plant bij aan schone lucht, gezond water, nieuwe materialen of circulaire verdienmodellen? “Een plantbased toekomst vraagt om verandering van onszelf. Systemen veranderen niet, mensen doen dat wel.”
De toepassingen binnen en rondom ROOTZ laat zien hoe kwekers kunnen uitgroeien tot ketenpartners in de bouw, inrichting en leefomgeving. Door planten structureel optimaal of volledig te verwaarden ontstaan er nieuwe verdienmodellen die aansluiten op maatschappelijke behoeften. Kwekers gaan van eindschakel naar beginschakel: ze leveren niet alleen een mooi product, maar een oplossing voor urgente opgaven rond klimaat, gezondheid en circulariteit. En in het geval van ROOTZ ook het vergroenen en verbinden van bedrijventerreinen. De hub helpt kwekers om die broodnodige omslag te maken, samen met ontwerpers, studenten en beleidsmakers.
“West-Brabant heeft groen goud in handen. De combinatie van bodem, kennis, ondernemerszin en mentaliteit is uniek. Alleen moet je dat wel samen durven verzilveren”, volgens Peter. En dat is precies waar de Zundertse hub op in zet. En de plek staat niet op zichzelf. Het is één van de plekken waar de ambitie van Het Plantbased Netwerk concreet vorm krijgt in een regio waar ondernemers, onderwijs, overheid en onderzoekers samen toewerken naar een nieuwe standaard. ROOTZ laat zien hoe je dat in de praktijk brengt. Door nieuwe ketens te bouwen, kennis te delen en toepassingen zichtbaar te maken. West-Brabant ontwikkelt zich zo tot voorbeeldregio waar innovatie, bodem en business samenkomen. Met tastbare oplossingen die vandaag al groeien.
Kwekers, ontwerpers, studenten, bouwers, beleidsmakers dragen allemaal bij aan één gedeeld doel: een gezonde, plantaardige leefomgeving. ROOTZ is gebouwd op regionale samenwerking en groeit dóór die samenwerking. Daarom is het ook geen eindpunt, maar een uitnodiging: aan iedereen die wil meebouwen aan de leefomgeving van morgen.
Geschreven door:
Het Plantbased Netwerk
Sluit je aan bij het Plantbased Netwerk en pak de groene golf!
